ಅಡಿಕೆ ಬೆಲೆ ಏರಿತು ಎಂದರೆ ಸಾಕು, ಬೆಳೆಗಾರರ ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಮಂದಹಾಸ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೇ ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ‘ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಶತ್ರು’ವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕಹಿ ಸತ್ಯ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಸಬ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ (ಬದಲೀಕರಣ ಪರಿಣಾಮ).
ಇದು ನೇರ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲ, ‘ಸೃಷ್ಟಿತ’ ಬೇಡಿಕೆ : ಅಡಿಕೆ ಎಂಬುದು ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಬೇಳೆಯಂತಹ ನೇರ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಇದು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ ಮತ್ತು ಗುಟ್ಕಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ‘ಡಿರೈವ್ಡ್ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್’ (Derived Demand) ಸರಕು. ಅಂದರೆ, ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅಡಿಕೆಗೆ ಬೆಲೆ. ಯಾವಾಗ ಅಡಿಕೆಯ ದರ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ಗೆ ಮಿತಿ ಮೀರುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ (Marginal Cost) ಏರುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಏರಿಸಲಾಗದೆ, ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಿಸಲು ‘ಪರ್ಯಾಯ’ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಬದಲೀಕರಣದ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳು : ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ದುಬಾರಿಯಾದಾಗ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತವೆ:
- ಅಗ್ಗದ ಆಮದು ಅಡಿಕೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಾಲಿ ಅಡಿಕೆ ಕೈಗೆಟುಕದಿದ್ದಾಗ, ಕಂಪನಿಗಳು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಅಥವಾ ಮಲೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಬರುವ ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಡಿಕೆಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ‘ವೆಚ್ಚ’ವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಿಶ್ರಣದ ಸೂತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ: ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಒಂದು ಭಾಗವಷ್ಟೇ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಸುಣ್ಣ, ಕಾಚು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಯೋಜಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ‘ಇನ್ಪುಟ್ ಸಬ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ, ಅಡಿಕೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರವೇಶ: ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕವೆಂದರೆ ಅಡಿಕೆಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ (Synthetic) ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಳಕೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು (Formula) ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಮತ್ತೆ ಅಡಿಕೆಯ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಾದರೂ ಅವರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಡಿಕೆಗೆ ಮರಳುವುದು ಅನುಮಾನ.
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ಯಾರಾಡಾಕ್ಸ್ (Paradox) : ನಮ್ಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದೆ, ಇದನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Boom-Bust Cycle ಎನ್ನಬಹುದು:
- ಹಂತ 1: ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ – ರೈತರಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ.
- ಹಂತ 2: ಬೆಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ -ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಪರ್ಯಾಯದ ಹುಡುಕಾಟ (Substitution).
- ಹಂತ 3: ದೊಡ್ಡ ಖರೀದಿದಾರರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ದೂರ – ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿತ.
- ಹಂತ 4: ದಾಸ್ತಾನು ಹೆಚ್ಚಳ – ದಿಢೀರ್ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತ.
ಸ್ಥಿರತೆಯೇ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಾಕವಚ: ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬೆಲೆ ಶಿಖರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ. ಅತಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಆಮದು ಅಡಿಕೆಗೆ ಕೆಂಪು ಹಾಸು ಹಾಸುತ್ತದೆ. ಅಡಿಕೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರ್ಯಾಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ರೈತರಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ರಕ್ಷಣೆ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ಆಮದು ಮತ್ತು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ವಸ್ತುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವೇಶ, ಆ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಿಜವಾದ ಶತ್ರು ‘ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ’ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ‘ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ’ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಬರುವ ಬದಲೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ ರೂಪಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನೀತಿ ಅಥವಾ ಹೋರಾಟ, ರೈತರನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಸಂಕಷ್ಟದ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
