ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ; ಅದು ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯೇ ಅದನ್ನು ಕುಟುಂಬವನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋಡೆಗಳು ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಗಳೇ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಆಡಂಬರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರೌಢತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಷ್ಟು ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ ಕುಟುಂಬದ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ. ಸಂಪತ್ತು ಮನೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸಬಹುದು; ಸೌಹಾರ್ದತೆಯೇ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಹಜ. ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು, ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಾನುಭವಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದಾಗ ಭಿನ್ನಮತ ಉಂಟಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ವೈಮನಸ್ಸು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಂವಾದದಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು; ವೈಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಅದು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೌಢತೆಯ ಮಾನದಂಡವೆಂದರೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದಲ್ಲ; ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
ಒಂದು ಮಾತು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು; ಅದೇ ಮಾತು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಒಡೆಯಲೂಬಹುದು. ಒಂದು ಅಸಡ್ಡೆಯ ನಡತೆ ವರ್ಷಗಳ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಮಾನ, ಹೀಯಾಳಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ದೋಷಾರೋಪಣೆ, ಹಳೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಕೆದಕುವುದು, ಒಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಎತ್ತಿಕಟ್ಟುವುದು ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಆಂತರಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕುಟುಂಬದ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂತಹ ನಡತೆಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ನಡೆಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ; ಆದರೆ ಆ ನಡೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ. “ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ”, “ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು”, “ನನಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ” ಎಂಬ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಯಮ ಇರಬೇಕು; ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಬಂಧಗಳ ಗೌರವ ಉಳಿಯಬೇಕು.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಎಂದರೆ ವಾದದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಅಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಹೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಇತರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತಾನು ಸರಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವು. ಏಕೆಂದರೆ ವಾದದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯ. ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ತಪ್ಪನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಲ್ಲ; ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೌನವೆಂದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನಗತ್ಯ ಮಾತನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಮೌನವೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿವೇಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿಗೂ ಉತ್ತರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಪ್ಪಿಗೂ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಯುದ್ಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಪಾತ್ರವೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯರು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಮತೋಲನ, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರ ಹಿರಿಯತನ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕಿರಿಯರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಾರದು. ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೂ ಇವೆ; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಒಳಗಿನ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ನಾವು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಾವು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಕಂಡರೆ ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿಂದನೆ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಅವರ ಅನುಭವವಾದರೆ, ಕುಟುಂಬವೆಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಕುಸಿಯಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. “ನನ್ನಿಂದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ, “ಕುಟುಂಬದಿಂದ ನನಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಗೌರವವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ಇತರರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂದು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕೊನೆಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜನ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ; ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಲಭ; ಆದರೆ ನಮ್ಮದೇ ಕುಟುಂಬದವರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ನಿರಂತರವಾದ ಆತ್ಮಶಿಸ್ತು, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗೆಲುವಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗೆಲುವು.
ಕುಟುಂಬದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅದರ ವೈಭವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ,ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರ ಶಾಶ್ವತತೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ಉಳಿಸುವುದು ಒಂದು ನೈತಿಕ ಸಾಧನೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
