ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಕಡಿಮೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೀಡುವ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಕೃಷಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಆಮದು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ಐಸಿಎಆರ್) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. ಎಂ.ಎಲ್. ಜಾಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಕ ಸಮಾಜ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಕೃಷಿ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರ (Agroecology), ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ (Regenerative Agriculture) ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇವುಗಳಿಂದ ಕೃಷಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ನೈಜ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಗಿಂತ ಪೋಷಕಾಂಶ ಬಳಕೆ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ : ಇದುವರೆಗೆ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಾಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವುದು , ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಳಕೆ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರೈತರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಕಡಿಮೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವೇ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಆಧಾರ : ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಜಾಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಕೃಷಿ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ಕೃಷಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 26 ಲಕ್ಷ ರೈತರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 13 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯ ಸೂಕ್ತತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ : ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ರೈತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ದೊರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಜಾಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಆದಾಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರೈತರು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಂಜಾಬ್ನ ರೈತರೊಬ್ಬರು ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬೆಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವ ಉತ್ಪನ್ನ (Low-carbon flour) ಎಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಸೆಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ : ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಐಸಿಎಆರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ಐಸಿಎಂಆರ್) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿರುವ ‘ಸೆಹತ್’ (SEHAT – Science Excellence for Health through Agricultural Transformation) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜಾಟ್ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 205 ಜೈವಿಕ ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಜನರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸುಧಾರಣೆ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಐಸಿಎಂಆರ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರೈತರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ರೈತ ಕೇಂದ್ರಿತ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು: ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಒಂದೇ ಕೃಷಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಬಾರದು. ಕಡಿಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹವಾಮಾನ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ದೊರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಐಸಿಎಆರ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
Indian agriculture needs to shift its research focus from simply increasing crop yields to developing nutrient-efficient crop varieties that require fewer inputs, ICAR Director General M.L. Jat has said. Speaking at an event organised by the Bharatiya Krishak Samaj, he stressed the importance of soil biodiversity, agroecology, regenerative agriculture and natural farming to reduce dependence on imported fertilisers. He outlined three key targets: doubling water-use efficiency, doubling nutrient-use efficiency and reducing climate-related risks by half. He also highlighted the importance of value chains, better market access and the ICAR-ICMR SEHAT initiative linking agriculture with nutrition and human health.


