ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾನೋ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನೋಂದಣಿ | ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ರೈತರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು ಏಕೆ..?

March 1, 2026
7:22 AM

ಇಂದು  “ಬಯೋ” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಕರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ಅಥವಾ ವಂಚಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿಕರು ಕೂಡಾ ಬಯೋ ಎಂದಾಕ್ಷಣ, ಸಾವಯವ, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇದುವರೆಗೂ ಔಷಧಿಯೇ ಇಲ್ಲದ, ಪರಿಹಾರವೇ ಇಲ್ಲದ ರೋಗಗಳಿಗೂ ಔಷಧಿ ನೀಡುತ್ತೇವೆ, “100 % ಗ್ಯಾರಂಟಿ” ಎಂದು ಔಷಧಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೃಷಿಕರನ್ನು ವಂಚಿಸುವ ತಂತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಕೂಡಾ ಮೌನವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತವೆ, ರೈತರು ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನೋಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃಷಿಕರು ಇಂತಹದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು…

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾನೋ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇಂದು ಹೊಸ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ದಾರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾನೋ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಉತ್ತೇಜಕಗಳು (Biostimulants) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಸುಲಭವಲ್ಲ; ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ.

 ನ್ಯಾನೋ ಕಣಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಹಂತಗಳು ನಡೆಯಲೇಬೇಕು.  ನ್ಯಾನೋ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನೋಂದಣಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕಣಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ದೃಢೀಕರಣ.

  • ಕಣಗಳ ಗಾತ್ರ 1 ರಿಂದ 100 ನ್ಯಾನೋ ಮೀಟರ್ (nm) ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು.

  • ಇದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು Dynamic Light Scattering (DLS) ಅಥವಾ SEM/TEM ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ.

  • Zeta Potential ಪರೀಕ್ಷೆ ಮೂಲಕ ಕಣಗಳ ಸ್ಥಿರತೆ (Aggregation ಆಗದೆ ಇರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

  • ಹೆಚ್ಚಿನ Specific Surface Area ಸಸ್ಯಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ವೇಗವಾದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಂದ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು.

 ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ನೋಂದಣಿ – CIB&RC ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.  ಸಸ್ಯ ಮೂಲದ ನ್ಯಾನೋ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೀಟ ಅಥವಾ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1968 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

  • ಕೇಂದ್ರ ಕೀಟನಾಶಕ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಸಮಿತಿ (CIB&RC) ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ.

  • ಬಹುತೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು “ಹೊಸ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್” ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

  • ಮೊದಲು ಸಸ್ಯ ಸಾರವನ್ನು ಕೀಟನಾಶಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

  • ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಬೆಳೆ ಸೀಸನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಯೋಗ ಡೇಟಾ ಅಗತ್ಯ.

  • GLP ಪ್ರಮಾಣಿತ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ:

    • ಸಸ್ತನಿಗಳು

    • ಮೀನುಗಳು

    • ಜೇನುನೊಣಗಳು ಹಾಗೂ ಮಿತ್ರ ಕೀಟಗಳು

 ಜೈವಿಕ ಉತ್ತೇಜಕಗಳ ನೋಂದಣಿ – FCO ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಬೇಕು.  ಬೆಳೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಅಥವಾ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು Fertilizer Control Order (FCO) 1985 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಇದು  ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ Form G2 ಅನುಮತಿ,  ಕೇಂದ್ರ ಜೈವಿಕ ಉತ್ತೇಜಕ ಸಮಿತಿಗೆ Form G1 ಅರ್ಜಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಕೂಡಾ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.  ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ Systemic Acquired Resistance (SAR) ಪ್ರೇರಣೆ ಕುರಿತು ಪುರಾವೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  Heavy Metals ಪ್ರಮಾಣ ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ,  ಅಕ್ರಮ ಕೀಟನಾಶಕ ಅಂಶಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

 ಪರಿಸರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ : ನ್ಯಾನೋ ಕಣಗಳ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕಾರಣ ಪರಿಸರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಡ್ಡಾಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಹೀಗಿದೆ,  Genotoxicity ಪರೀಕ್ಷೆ (DNA ಹಾನಿ ಸಾಧ್ಯತೆ), ಮಣ್ಣಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ (Soil Microbiome Study), Biodegradability ವರದಿ

2026ರ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ,  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ QR ಕೋಡ್ ಇರಬೇಕು, ರೈತರು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಣಗಳ ಗಾತ್ರ, ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾಹಿತಿ, ಬಳಕೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ಭಾರತದ ನ್ಯಾನೋ ಕೃಷಿ ನೀತಿ ಈಗ ಜಾಗತಿಕ OECD ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ.

ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾನೋ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಶಾಶ್ವತ ಕೃಷಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ಪರಿಸರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. 2026ರ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ರೈತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ  ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel  ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ

 

India’s 2026 regulatory framework for plant-based nano agricultural products mandates strict scientific characterization, toxicity evaluation, environmental safety testing, and digital transparency through QR-based data disclosure. Registration pathways differ under CIB&RC for nano-pesticides and FCO for biostimulants, aligning India’s nano-agriculture policy with OECD standards and enabling safer innovation and global market access.

Advertisement
Advertisement
Advertisement
ಇದು ನಮ್ಮ YouTube ಚಾನೆಲ್ - Subscribe ಮಾಡಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿ
Advertisement
Rural Mirror Special | Subscribe Our Channel

Advertisement

ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ​

ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ

ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್‌ ಪ್ರಕಾಶನದ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮಾಧ್ಯಮ ಇದಾಗಿದೆ.  ಕೃಷಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಿತ ಸಮಗ್ರವಾದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು "ದಿ ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್‌.ಕಾಂ" ನಲ್ಲಿ ನೀವು ಓದಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಗಳು ಇದ್ದರೆ [email protected] / [email protected] ಮೈಲ್ ಅಥವಾ 9449125447 ನಂಬರ್ ಗೆ ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಸ್ತಾರ ಅಗತ್ಯ
March 1, 2026
7:51 AM
by: ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ
ದೇಶಾದ್ಯಂತ 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ನವೋದ್ಯಮ ಸ್ಥಾಪನೆ | ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಭಾರತ
March 1, 2026
7:39 AM
by: ಮಿರರ್‌ ಡೆಸ್ಕ್
ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ನವೋದ್ಯಮದ ಹೊಸ ಬೆಳಕು: ‘ಬೊಲ್ಪು’ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ 11 ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಯ್ಕೆ
February 28, 2026
10:33 PM
by: ಮಿರರ್‌ ಡೆಸ್ಕ್
ಹೊಸರುಚಿ | ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಎಳೆಯ ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಸುಕ್ಕ
February 28, 2026
7:00 AM
by: ದಿವ್ಯ ಮಹೇಶ್

You cannot copy content of this page - Copyright -The Rural Mirror