ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೂಲಾಧಾರ. ಈ ಕೃಷಿ ಕಥೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಬೀಜ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಕ್ರಮ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆಗಳ ಗೃಹೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ 40% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡುಮೂರರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಿದ್ದಾರೆ. ಬಿತ್ತನೆ, ನೆಡುವಿಕೆ, ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು, ಕೊಯ್ಲು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಇವರ ಕೆಲಸದ ಬಹುಪಾಲು ಅಧಿಕೃತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸದೇ ಇರುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ Farmer Producer Organisations (FPO), Self Help Groups (SHG), ಅಗ್ರಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಭೂಮಿ, ಹಣಕಾಸು, ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ದೊರೆತರೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಕಡಿಮೆ ವೇತನ, ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಪಾತ್ರ, ಸಾಲ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರವೇಶಗಳು ಇವೆ. ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಹತ್ವ : ಕೃಷಿ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದೊರೆತರೆ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥ, ಸಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಇಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
Women have long played a crucial yet often under-recognized role in Indian agriculture—from seed preservation and food production to managing household food systems. Today, women constitute over 40% of the agricultural workforce in India. Strengthening their access to resources, land rights, finance, and leadership roles can transform them from participants into systemic leaders in agriculture.
