ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶೀ ಮಹತ್ವ | ಹಸು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬ | ನ. 09 ರಂದು ಗುರುವಾರ ಆಚರಣೆ

ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶೀ ಯನ್ನು ಆಶ್ವೀಜ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನ.09 ರಂದು ಗುರುವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಹಸು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪ್ರದೋಷ ವ್ಯಾಪಿನಿ ತಿಥಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಯಾವುದೇ ಹಸು ಅಥವಾ ಕರು ಕಾಣದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಗೋವಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಭಕ್ತರು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಗೋವುಗಳೆಂದರೆ ಒಲವು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಹಸುವಿನ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಕಾಟೇಜ್ ಚೀಸ್, ಖೀರ್, ಮೊಸರು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹವನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐದು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪೂಜೆಯ ಮೊದಲು ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಬೇಕು. ಭಕ್ತರು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಭಕ್ತರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಲೌಕಿಕ ಸಂತೋಷಗಳಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಆಚರಣೆಗಳು : ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗನೇ ಎದ್ದು ನದಿ ಅಥವಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತು ಉಪವಾಸದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಆಹಾರವನ್ನು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸುವಿಗೆ ಅದರ ಕರುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ. ಹಸುವಿಗೆ ಧೂಪ, ಹೂವು, ನೀರು, ಅಕ್ಕಿ, ಪೂಜಿಸಿ, ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ.
ಸ್ತೋತ್ರಮ್ ‌ ಕ್ಷೀರೋದಾರ್ಣವಸಂಭೂತೇ ಸುರಾಸುರ ಸಮಸ್ಕೃತೇ |
ಸರ್ವದೇವಮಯೇ ಮಾತಃ ಗೃಹಾಣಾರ್ಘ್ಯಂ ನಮೋಸ್ತುತೇ ||

ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಭಕ್ತರು ಹಸುವಿಗೆ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ.
ಸುರಭಿಸ್ತ್ವಂ ಜಗನ್ಮಾತಃ ದೇವಿ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ಸ್ಥಿತಾ | 
ಸರ್ವದೇವಮಯೇ ಗ್ರಾಸಂ ಮಯಾ ದತ್ತಮಿದಂ ಗ್ರಸ ||
ಸರ್ವದೇವಮಯೇ ದೇವಿ ಸರ್ವದೇವೈರಲಂಕೃತೇ |
ಮಾತರ್ಮಮಾಭಿಲಷಿತಂ ಸಫಲಂ ಕುರು ನಂದಿನಿ ||
ಈಗ, ಗೋವತ್ಸ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ. ನೀವು ನಂಬುವ ದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಊಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಆರತಿ ಮಾಡಿ.‌ ‌
 ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ 
ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶೀ ಮಹತ್ವ : ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಅನೇಕ ಈತನ ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವನು ಉತ್ತಾನಪಾದ ಎಂಬ ರಾಜ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯು ಈ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿಗಳು ಮಗುವಿನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಫಲಕಾರಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜನರು ಶುದ್ಧ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷೀರೋದಾರ್ಣವ ಸಂಭೂತೇ ಸುರಾಸುರ ನಮಸ್ಕೃತೇ |
ಸರ್ವದೇವಮಯೇ ಮಾತಃ ಗೃಹಣಾರ್ಘ್ಯo ನಮೋಸ್ತುತೇ ||
ಸುರುಭಿಸ್ತ್ವಂ ಜಗನ್ಮಾತಃ ದೇವಿ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ಸ್ಥಿತಾ |
ಸರ್ವದೇವಮಯೇ ಗ್ರಾಸo ಮಯಾ ದತ್ತಮಿದಂ ಗ್ರಸ ||
ಈ ಮಂತ್ರ ಹೇಳಿ ಗೋಗ್ರಾಸವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಸೂಚನೆ : ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಕರಿದ ವಸ್ತುಗಳು, ಹಸುವಿನ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ತದ್ದಿನೇ ತೈಲಪಕ್ವಂ ಚ ಸ್ಥಾಲಿಪಕ್ವಂ ಯುದಿಷ್ಠಿರ |
ಗೋಕ್ಷೀರ ಗೋಘೃತಂ ಚೈವ ದಧಿ ತಕ್ರಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್||

– ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿ