ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಯ ಧಾರಣೆ ಯಾವಾಗ ಏರುತ್ತದೆ, ಯಾವಾಗ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯ. ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತದ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ‘ಪುಶ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್’ (Push & Pull) ತಂತ್ರ. ಈ ಸರಳ ಸೂತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1. ಪುಲ್ (Pull – ಬೇಡಿಕೆಯ ಎಳೆತ) : ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆಗೆ ವಿಪರೀತ ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಗುಟ್ಕಾ ತಯಾರಕರು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಅಡಿಕೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ‘ಎಳೆಯುವುದು’ (Pull) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮ: ದಾಸ್ತಾನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಧಾರಣೆ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಪುಶ್ (Push – ಪೂರೈಕೆಯ ತಳ್ಳುವಿಕೆ) : ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಡಿಕೆಯ ಆವಕ (Supply) ಅತಿಯಾದಾಗ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ರೈತರು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಲಾಭದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ‘ತಳ್ಳುವ’ (Push) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಡಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸ್ತಾನು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಖರೀದಿದಾರರು ನಿಧಾನಗತಿಯ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಧಾರಣೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಲು ಅಥವಾ ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವರ್ತಕರ ಆಟ : ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕೃತಕವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತಕ ಪುಶ್: ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಖರೀದಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಬೆಲೆ ಇಳಿಯಬಹುದೆಂಬ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ (Push).
ತಂತ್ರದ ಲಾಭ: ಬೆಲೆ ಇಳಿದಾಗ ಅದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಖರೀದಿಯನ್ನು (Pull) ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (ಯಶಸ್ಸಿನ ಸೂತ್ರಗಳು) : ಈ ಪುಶ್-ಪುಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ರೈತರು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸದಿರಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು:
- ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ: ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮಾರುವ ಬದಲು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೆಂಡ್ ನೋಡಿ 3-4 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ. ಇದನ್ನು ‘Slow Push’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ: ಪುಲ್ (Pull) ಸ್ಥಿತಿ ಇರುವಾಗ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಡಿಕೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಆಗ ನೀವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ಗಾಬರಿ ಬೇಡ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಕೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸುರಿಯಬೇಡಿ. ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ:
- Pull = ಬೇಡಿಕೆ ಅಧಿಕ → ದರ ಏರಿಕೆ.
- Push = ಪೂರೈಕೆ ಅಧಿಕ → ದರ ಇಳಿಕೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಈ ಆಟವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದ ಬೆಳೆಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
