ಭಾರತದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತಗಳು ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಂತ ತಲುಪದೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಹವಾಮಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವವರಿಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತ, ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ತೇವಾಂಶ ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ–ದಿಕ್ಕಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಚಂಡಮಾರುತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೇವಲ ಲೋ ಪ್ರೆಷರ್ ವಾಯುಭಾರಕುಸಿತಗಳಾಗಿ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು ಚಂಡಮಾರುತದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಚಂಡಮಾರುತ ಕಡಿಮೆ ಆಗಲು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯಿಂದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ
ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ವಾಯುಭಾರದ ಪ್ರದೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಾಗ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರವಾದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಚಂಡಮಾರುತ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ
ಚಂಡಮಾರುತ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತಗಳು
- ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ: ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಉಷ್ಣತೆಯು 26-27 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಅಥವಾ 80°F ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ನೀರು ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗಾಳಿಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವಿಕೆ: ಬಿಸಿಯಾದ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮೇಲಿರುವ ಗಾಳಿಯು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಹಗುರಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ
- ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಮಳೆ: ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯು ತಂಪಾಗಿ ಮೋಡಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗಾಳಿಯ ಸುರಿಮಳೆ/ತಿರುಗುವಿಕೆ: ಆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತುಂಬಲು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಂಪಾದ ಹಾಗೂ ವೇಗವಾದ ಗಾಳಿಯು ಆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ (Coriolis Effect) ಈ ಗಾಳಿಯು ಸುಳಿಯಂತೆ ತಿರುಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ) ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಆವರ್ತನ (Frequency) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದಶಕದ ಆಂದೋಲನ (PDO): ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ 20 ರಿಂದ 30 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಉಂಟಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು Pacific Decadal Oscillation (PDO) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಾರುತಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿದ ವರ್ಟಿಕಲ್ ವಿಂಡ್ ಶೇರ್ (Vertical Wind Shear): ವಾತಾವರಣದ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ‘ವಿಂಡ್ ಶೇರ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಂಡ್ ಶೇರ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಂಡಮಾರುತದ ಮೋಡಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ದೊಡ್ಡ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ..
ಕಡಿಮೆಯಾದ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವೋರ್ಟಿಸಿಟಿ (Reduced Low-Level Vorticity): ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಳಿ ಗಾಳಿಯು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವ ತೀವ್ರತೆ (Vorticity) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸುರುಳಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತಗಳು ತೀವ್ರ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೂಗೋಳ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಬದಲಾವಣೆ: ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ (Global Warming) ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ
ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದೂ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿ ಸೆಕೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವೆ? : ಹೌದು, ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño) ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ (Atmospheric Pressure) ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ ಸದರ್ನ್ ಆಸಿಲೇಷನ್’ (ENSO) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಕರಾವಳಿ): ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ (ವಾಯುಭಾರ) ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ (ಭಾರತ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ): ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ, ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಲು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿ, ಭಾರತದ ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಮಾನ್ಸೂನ್ (ಮುಂಗಾರು) ಮಾರುತಗಳನ್ನು ಅದು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ:ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿ ಬರಗಾಲ ತಲೆದೂರುತ್ತದೆ.ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಒಣ ಹವೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಮುಂಗಾರು ಕೈಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಇದೆ. ಸದ್ಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ ನಿನೋ ಇನ್ನೂ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ವರ್ಷ ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಚಳಿಯೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ ಬರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ ತರಲಿ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ರೈತರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
— ರಘುರಾಮ ಕಂಪದಕೋಡಿ
ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
Cyclone formation depends on several factors including warm sea surface temperatures, atmospheric moisture, low-level circulation and vertical wind shear. El Niño can influence atmospheric pressure patterns and weaken the Indian monsoon, potentially contributing to drier conditions and higher temperatures, but it is not the only factor determining rainfall or cyclone activity.
