ಕರ್ನಾಟಕದ 69.60 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಹಾನಿ – ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು

ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಸವಕಳಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿತ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಸವಾಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 69,59,847 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಭೂ ಸವಕಳಿ ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನೀಡಿದ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯವಾರು  ಭೂ ಸವಕಳಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಮರುಭೂಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭೂಸವಕಳಿ ಅಟ್ಲಾಸ್–2021ರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ದೇಶದಲ್ಲಿ 9.79 ಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಸವಕಳಿ :  ರಾಜ್ಯವಾರು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 97,854,851 ಹೆಕ್ಟೇರ್, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 9.79 ಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಭೂಸವಕಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ 69.60 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಸವಕಳಿ ಪ್ರಮಾಣವು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಭೂಸವಕಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೆರೆಯ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 4,22,299 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಹಾಗೂ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ 1,94,877 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಭೂಸವಕಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 2.12 ಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 1.43 ಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಭೂಸವಕಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 1.02 ಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆದಿಲ್ಲ : ಆದರೆ ಭೂಸವಕಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಉಂಟಾದ ನಷ್ಟದ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಸವಕಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ರೈತರ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಪರಿಣಾಮದ ನಿಖರ ಅಂದಾಜು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಣ್ಣು ಉಳಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮ :  ಭೂಸವಕಳಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಹಲವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬದು ಕೃಷಿ, ಅಂತರ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ, ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೃಷಿ, ಹೊದಿಕೆ ಬೆಳೆ, ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರ, ಕಡಿಮೆ ಉಳುಮೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ಉಪ್ಪುಪೀಡಿತ ಮಣ್ಣಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜಿಪ್ಸಂ ಬಳಕೆ, ಜೈವಿಕ ಒಳಚರಂಡಿ, ಭೂಗತ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉಪ್ಪು ಸಹಿಷ್ಣು ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆಧಾರಿತ ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು : ಭೂಸವಕಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಂಟೂರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಡೆಡ್ ಬಂಡ್‌ಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಬಂಡ್‌ಗಳು, ಕಂಟೂರ್ ಟ್ರೆಂಚ್‌ಗಳು, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಕೃಷಿ, ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂಗಳು, ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

310 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹವಾಮಾನ ದುರ್ಬಲ : ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ-ಸಹಿಷ್ಣು ಕೃಷಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಯೋಜನೆಯಡಿ 651 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ 310 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 201 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ‘ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲ’ ಹಾಗೂ 109 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ‘ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲ’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ದೇಶದ 28 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 151 ದುರ್ಬಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 448 ಹವಾಮಾನ-ಸಹಿಷ್ಣು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 2,900 ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ :  ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ 2,900 ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 2,661 ತಳಿಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಅಜೈವಿಕ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹನಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ, ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಮುಖ್ಯ : ಕೇಂದ್ರದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ದೇಶದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ 2014–15ರಲ್ಲಿ 252.03 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ನಿಂದ 2024–25ರಲ್ಲಿ 357.73 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 280.98 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ನಿಂದ 370.73 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಸವಕಳಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಣಾಮದ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ  ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel  ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ

The Union Agriculture Ministry has stated that 6,959,847 hectares of land in Karnataka are under land degradation, according to state-wise data from the Desertification and Land Degradation Atlas of India 2021. Across India, the state-wise table records 97.85 million hectares under land degradation. The government says it has not separately assessed the impact of degraded agricultural land on crop productivity, while promoting soil restoration, water conservation, climate-resilient agriculture, soil-test-based nutrient management and sustainable farming practices.