ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಕಾರಿ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (NABARD) ನಡೆಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ‘Rural Economic Conditions & Sentiments Survey’ ಹೊರಹಾಕಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ.53 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಸುಮಾರು ಶೇ.19.8 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಶೇ.27.7ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಶೇ.52.6ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ, ಶೇ.19.8ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಆದಾಯ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಸುಮಾರು ಶೇ.72.4ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿಲ್ಲ.
ನಬಾರ್ಡ್ 2024ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ.43ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.53ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 10 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವೇಗ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ದೇಶದ 29 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 20,000 ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ, ಕೃಷಿ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೇತರ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಾಣದಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೇ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿಯ ಹೊರತಾದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅವಲಂಬನೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದ ಆರಂಭಿಕ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ
A NABARD survey has found that 53% of rural households in India saw no increase in income over the past year, while about 20% reported a decline, meaning nearly 73% experienced stagnant or falling incomes. The findings highlight growing pressure on rural livelihoods amid rising living costs.
