ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ರೈತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ತಂತ್ರ – 310 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ, 2,661 ಸಹಿಷ್ಣು ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ದೇಶದ 651 ಕೃಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಹವಾಮಾನ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 310 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದು, 109 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ‘ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು’ ಹಾಗೂ 201 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ‘ಹೆಚ್ಚು’ ದುರ್ಬಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಹಿಷ್ಣು ಕೃಷಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನವೋದ್ಯಮ ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಳೆಗಳು, ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು 651 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ತುರ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

448 ಹವಾಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ :  ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ರೈತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 151 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 448 ಹವಾಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭತ್ತದ ತೀವ್ರತೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಏರೋಬಿಕ್ ಭತ್ತ, ನೇರ ಬಿತ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಬರ ಮತ್ತು ಶಾಖದಂತಹ ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲ ತಳಿಗಳ ಬಳಕೆಯಂತಹ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ನರ್ಸರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವರ್ಧನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲ ಭತ್ತ, ಗೋಧಿ, ಸೋಯಾಬೀನ್, ಸಾಸಿವೆ, ಕಡಲೆ, ಜೋಳ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳ ಹವಾಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣು ತಳಿಗಳನ್ನು ಹಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

2,900 ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ 2,661 ತಳಿಗಳು ಒತ್ತಡ ಸಹಿಷ್ಣು :  ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧೀನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2014ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 2,900 ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 2,661 ತಳಿಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಅಜೈವಿಕ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲವು.

ಬರ, ಪ್ರವಾಹ, ಶಾಖ, ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಂತಹ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದವರೆಗೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆ : ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬರ, ಪ್ರವಾಹ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ಹನಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಮತೋಲಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಂಪರಾಗತ ಕೃಷಿ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ತೈಲ–ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮಿಷನ್ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೂ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿದಿರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳೂ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹವಾಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ.

ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ :  ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಆಧಾರಿತ ಪುನರ್‌ರಚಿಸಲಾದ ಹವಾಮಾನ ಆಧಾರಿತ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ.

2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರವರೆಗೆ, 2016ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ 2024–25ನೇ ಸಾಲಿನವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರೈತರಿಗೆ ₹1.92 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು : ಪ್ರಸ್ತುತ 151 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಸಹಿಷ್ಣು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಇತರ ದುರ್ಬಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ರೈತರು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಬೀಜ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ  ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel  ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ

The Government of India is implementing multiple measures to protect farmers from the impacts of climate change. Under ICAR’s National Innovations in Climate Resilient Agriculture (NICRA) project, climate vulnerability has been assessed in 651 agricultural districts, of which 310 have been identified as vulnerable, including 109 highly vulnerable and 201 very highly vulnerable districts. Climate-resilient technologies have been demonstrated in 448 Climate Resilient Villages across 151 districts. ICAR has released 2,900 crop varieties during 2014–2024, of which 2,661 are tolerant to one or more biotic or abiotic stresses. The government is also promoting micro-irrigation, integrated farming, soil health management, natural farming, crop diversification and crop insurance to strengthen farmers’ resilience to climate variability.