ಭುವನೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಸಿಪ್ಪೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾರಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಡಿಶಾದ ಭುವನೇಶ್ವರ ನಗರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಪತ್ತಿನ (Waste to Wealth) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ರೈತರ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಭುವನೇಶ್ವರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (BMC) ಸುಮಾರು ₹56 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಪಲಾಸುನಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಘಟಕವು ಪ್ರತಿದಿನ 5,000–6,000 ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ದಿನಕ್ಕೆ 10,000 ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದ ಸುಮಾರು 189 ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಏನು ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ? : ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತೆಂಗಿನ ನಾರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಕಾಯರ್ ಹಗ್ಗಗಳು, ಚಾಪೆಗಳು (Doormats) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ನಾರಿನ ಪುಡಿ (Coir Pith)ಯಿಂದ ಕೊಕೊಪೀಟ್ ಹಾಗೂ ಕೊಕೊಪೀಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇವು ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ನರ್ಸರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ತಿಂಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಆದಾಯ : ಈ ಘಟಕವು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 9,000 ಕೆ.ಜಿ. ಕಾಯಿರ್ ನಾರು, 7,500 ಕೆ.ಜಿ. ಹಗ್ಗ, 15,000 ಚದರ ಅಡಿ ಚಾಪೆಗಳು, 24 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಒಣ ಕೊಕೊಪೀಟ್ ಹಾಗೂ 24 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಕೊಕೊಪೀಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸುಮಾರು ₹7 ರಿಂದ ₹9 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ರೈತರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಉಪಯೋಗ? : ಕೊಕೊಪೀಟ್ ನೀರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು, ಹೂ ಬೆಳೆಗಳು, ನರ್ಸರಿ ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವೂ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಬಳಕೆಗೆ ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.
ಉದ್ಯೋಗವೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ : ಈ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 10 ಮಂದಿಗೆ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆತಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಕಾಯಿರ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಹಗ್ಗ ತಯಾರಿಕೆ, ಚಾಪೆ ನೇಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕೊಕೊಪೀಟ್ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ತೆಂಗು ಬೆಳೆಯುವ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇಂತಹ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.
Bhubaneswar has transformed discarded coconut waste into a profitable circular economy model by setting up a dedicated processing plant at Palasuni. The facility converts coconut husks into coir ropes, doormats and cocopeat for agriculture, generating ₹7–9 lakh in monthly turnover while creating jobs and reducing landfill waste.
