ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಮಾದರಿ | ‘ಗ್ರೀನ್ ವಿಷನ್’ ವರ್ಮಿ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಯಶೋಗಾಥೆ

ಖಾಸಗಿ ಕೃಷಿ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಂದು ಬಹುರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೃಷಿ ಚಳವಳಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 2011ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ‘ಗ್ರೀನ್ ವಿಷನ್’ ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಉದ್ಯಮ, 2024–25ರಲ್ಲಿ 1,770 ಟನ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ₹70 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ.

ಉದ್ಯಮಿ  ಸುಬಾಶ್ ಚಂದರ್ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ರೈತ ರಿಷಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗ ತ್ಯಜಿಸಿ ಹನುಮಂಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರತನಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಪರಾಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಘಟಕ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 25 ವರ್ಮಿ–ಬೆಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 125 ಟನ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಘಟಕವು ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.

ಕೆವಿಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು :  2014ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK) ಹನುಮಂಗಢ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ದೊರಕಿತು. ಆನ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಜೈವಿಕ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುರಿತ ತರಬೇತಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂತು.

ವರ್ಮಿ–ವಾಶ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ (earthworm) ಸಂವರ್ಧನೆ ಹಾಗೂ ರೈತರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೇಡಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಪ್ರತಿದಿನ 30–35 ರೈತರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಸ್ತರಣೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮೀಕರಣ : 2018 ರಿಂದ ಭೂಮಿ ಲೀಸ್ ಪಡೆದು ವರ್ಮಿ–ಬೆಡ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 142ಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. 2022ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದು ‘ಗ್ರೀನ್ ವಿಷನ್’ ಎಂಬ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಇಂದಿಗೆ 2 ಕೆ.ಜಿ.ದಿಂದ 50 ಕೆ.ಜಿ.ವರೆಗೆ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬಲ್ಕ್‌ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಮಿ–ವಾಶ್ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಮಾರಾಟವೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ರೈತರಿಗೆ ಲಾಭ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ : ಗ್ರೀನ್ ವಿಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದುವರೆಗೆ 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೃಷಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದು, 25 ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದರ್ಜನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತರಬೇತಿ, ಕೆವಿಕೆಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ರೈತಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ‘ಗ್ರೀನ್ ವಿಷನ್’ ಒಂದು  ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ: ಕೆವಿಕೆ,  ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಐಸಿಎಆರ್–ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅನ್ವಯಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ