ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಪತ್ತೆ!

November 19, 2026
10:41 AM
ದೆಹಲಿಯ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ 2,289 ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು 321 ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಔಷಧಿಗಳ ಅವಶೇಷ, ಕೀಟನಾಶಕ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ನದಿ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ದೆಹಲಿಯ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನ.

ನದಿಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೊಳಚೆ ನೀರು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಔಷಧಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಿಶ್ರಣವೂ ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ದೆಹಲಿಯ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ಈ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.

ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಎಂಟು ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ 321 ವಿಭಿನ್ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘Journal of Hazardous Materials Advances’ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

48.8 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ :  ದೆಹಲಿಯೊಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಯಮುನಾ ನದಿಯ 48.8 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿಗೆ ನದಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಹೋಗುವ ಅಸ್ಗರ್‌ಪುರ ಜಾಗೀರ್‌ವರೆಗಿನ ಎಂಟು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು, ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು 2,289 ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 3.18 ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.

321 ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಗುರುತು :  ಅಧ್ಯಯನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ.

ಗುರುತಿಸಲಾದ 321 ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ 50 ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾದರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ 50 ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಪೈಕಿ 36 ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಅಪಾಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (GHS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿ, ತೀವ್ರ ವಿಷಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಜಲಚರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಏಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಎಲ್ಲ ಎಂಟು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 2-Naphthylamine, Lidocaine ಮತ್ತು Monobutyl Phthalate ಸೇರಿವೆ.

ಔಷಧಿಗಳ ಅವಶೇಷ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳೂ ಪತ್ತೆ :  ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾದ Atomoxetine, Domperidone ಮತ್ತು Telmisartan ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ Diuron ಮತ್ತು Thiamethoxam ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬರಬಹುದಾದ ಹಲವು ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಅಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಷಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಹಲೇಖಕ ರಾಧೇ ಶ್ಯಾಮ್ ಶರ್ಮಾ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

22 ಚರಂಡಿಗಳಿಂದ ಯಮುನಾ ನದಿಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯ :  ದೆಹಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಗೆ 22 ಉಪಚರಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೊಳಚೆ ನೀರು, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದೇ ನದಿಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಥಿಲೀನ್ (Polyethylene) ಶೇ.44.1ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ (Polypropylene) ಶೇ.27.3ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚು? :  ಎಂಟು ಅಧ್ಯಯನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಸಮೀಪದ ಮನರಂಜನಾ ಹಾಗೂ ಜಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಹಲವು ಚರಂಡಿಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಪಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ನದಿಯ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೆಳೆಸಲು ಸಲಹೆ : ನದಿ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನದಿ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ವಸ್ತುಗಳು ನದಿಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವು ಮಾನವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ ಅಥವಾ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅಪಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯುವುದರಿಂದ ನದಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

A new study by University of Delhi researchers has identified a complex mixture of microplastics and hazardous organic chemicals in the Yamuna River flowing through Delhi. Sampling across eight locations along a 48.8-km stretch recovered 2,289 microplastic particles, averaging 3.18 particles per litre. Researchers identified 321 chemical compounds, including pharmaceutical residues, pesticides and industrial chemicals. Among 50 compounds detected in microplastic extracts at four or more locations, 36 matched structures with recognised hazard classifications. The study highlights the need to monitor chemical mixtures alongside microplastics and recommends nature-based solutions, including strengthening riverbank vegetation. Researchers cautioned that further quantitative testing is needed to establish actual exposure and ecological risks.
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
ಇದು ನಮ್ಮ YouTube ಚಾನೆಲ್ - Subscribe ಮಾಡಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿ
Advertisement
Rural Mirror Special | Subscribe Our Channel

ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ​

ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ

ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್‌ ಪ್ರಕಾಶನದ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮಾಧ್ಯಮ ಇದಾಗಿದೆ.  ಕೃಷಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಿತ ಸಮಗ್ರವಾದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು "ದಿ ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್‌.ಕಾಂ" ನಲ್ಲಿ ನೀವು ಓದಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಗಳು ಇದ್ದರೆ [email protected] / [email protected] ಮೈಲ್ ಅಥವಾ 9449125447 ನಂಬರ್ ಗೆ ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ

ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಡಿಕೆ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ.
ಅಡಿಕೆ ಸಾಗಣೆಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 120 ವಾಹನಗಳು – ನಕಲಿ ಬಿಲ್, ಹವಾಲಾ ಜಾಲ ಬಯಲು
November 19, 2026
9:49 AM
by: ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ
ಹವಾಮಾನ ವರದಿ | 18-11-2026 | ಅಕ್ವಾನ್ ಚಂಡಮಾರುತ ದುರ್ಬಲ; ನ.23ರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ
November 18, 2026
2:17 PM
by: ಸಾಯಿಶೇಖರ್ ಕರಿಕಳ
₹300ರ ಗಡಿ ದಾಟಿದ್ದ ರಬ್ಬರ್ ಧಾರಣೆ ಮತ್ತೆ ₹270ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತ
November 18, 2026
12:22 PM
by: ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ
ಕಡಿಮೆ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ – 386.91 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ!
November 18, 2026
11:53 AM
by: ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ

You cannot copy content of this page - Copyright -The Rural Mirror