ಅಡಿಕೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಈ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿದೆಯೇ..? ಗುಟ್ಕಾ ಬೇರೆ, ಅಡಿಕೆ ಬೇರೆ ? ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು..

ದೇಶದ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ CAMPCO ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಗುಟ್ಕಾ ಅಥವಾ ಪಾನ್‌ಮಸಾಲಾ ನಿಷೇಧದ ಪ್ರಕರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾನೂನು, ಆರೋಗ್ಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯ—ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಅಡಿಕೆ ನಿಷೇಧದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಕೆ ಬಂತು? :  ಇದು ಅಡಿಕೆ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಕರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಾಹಕರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಒಂದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬಂದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗುಟ್ಕಾ ಬೇರೆ, ಅಡಿಕೆ ಬೇರೆ:  ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಸುತ್ತ ಹಲವು ಗುಟ್ಕಾ, ಪಾನ್‌ಮಸಾಲಾ ಹಾಗೂ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ “ಗುಟ್ಕಾ ನಿಷೇಧ – ಅಡಿಕೆ ನಿಷೇಧ” ಎಂಬ ಸರಳೀಕರಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.

ಕಚ್ಚಾ ಅಡಿಕೆ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ: ಗುಟ್ಕಾ ಅಥವಾ ತಂಬಾಕು ಹೊಂದಿರುವ ಪಾನ್‌ಮಸಾಲಾ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ, ಸಂಸ್ಕರಿತ ಉತ್ಪನ್ನ.
ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಉತ್ಪನ್ನದ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಿಷೇಧ ಹೇರಬಹುದೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅಂಶ CAMPCO ಪರವಾದ ವಾದದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಬಲವಾದ ವಾದ: ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೇನಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮುಂದಿಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಬಹುಶಃ: “ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರ ಇದೆಯೇ?” ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, “ಆ ಅಧಿಕಾರದ ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು?” ಎಂಬುದಾಗಬಹುದು.

‘Proportionality’ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಬಹುದೇ?: ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ತತ್ವ proportionality.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾರ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಮ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ಅಡಿಕೆಯ ಕೃಷಿ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಮ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ಗಡಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

CAMPCOಗೆ ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರ: CAMPCO ಪರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ನಿಷೇಧದ ಪರಿಣಾಮ ರೈತರ livelihood ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮವೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರೋಗ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾಗಣೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವಲಯಗಳೂ ಅಡಿಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ “ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ” ಎಂಬುದು ಅಡಿಕೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಕೃಷಿ-ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.

ಮುಂದೆ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೇನು..? :  ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮೂರು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಮೊದಲ ಸಾಧ್ಯತೆ : ಕಚ್ಚಾ ಅಡಿಕೆಗೆ ಏಕಾಏಕಿ ಬ್ಯಾನ್‌ ಇಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಉತ್ಪನ್ನದ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಚ್ಚಾ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರ ಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ತೀರ್ಪು ಬಂದರೆ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಎರಡನೇ ಸಾಧ್ಯತೆ : ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರ, ಆದರೆ ಮಿತಿ ಜಾರಿ. ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗ.  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಚೂಯಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ನಿಯಂತ್ರಣ:
ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರದ ಆಧಾರ ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರ ಹೊಂದಿರಬೇಕು,  ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮೂರನೇ ಸಾಧ್ಯತೆ : ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ತೀರ್ಪು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ regulatory power ಇದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದಲೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಯಾವ ಉತ್ಪನ್ನ, ಯಾವ ನಿಯಮ, ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದೇ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?: ಅದು ಕೂಡ ಖಚಿತವಲ್ಲ. ಇದು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ litigation. 2025ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೇ CAMPCO ಪ್ರಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಹಲವು SLPಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ interlocutory applications ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬಂದರೂ ಅದು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನ “ಅಡಿಕೆ ನಿಷೇಧ” ಅಥವಾ “ಅಡಿಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ” ಎಂಬ ತೀರ್ಪಾಗುವ ಬದಲು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?: CAMPCOಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಕಾನೂನು ಬಂದರೆ, ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಅದರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ,  ಗುಟ್ಕಾ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ಅಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ blanket ban ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಗಡಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಬಲವಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ regulatory power ಮಾನ್ಯವಾದರೆ, ಅಡಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಪಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮುಂದಿನ ನೀತಿ –  CAMPCO ಪ್ರಕರಣದ ಮಹತ್ವ ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ.  ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು  ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ನೋಡುವುದೇ? ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವ chewing productsನ raw material ಎಂದು ನೋಡುವುದೇ? ಎಂಬ ನೀತಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಅಡಿಕೆ ವಲಯದ ಮುಂದಿನ ದಶಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ತೀರ್ಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ದಿಕ್ಕು: ‘ಅಡಿಕೆ ಅಲ್ಲ, ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ’ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೋಡಿದರೆ, “ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿಸುವ  ರೀತಿಯ ತೀರ್ಪಿಗಿಂತ “ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ” ಎಂಬ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ತೀರ್ಪು ಹೆಚ್ಚು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ, ಕಚ್ಚಾ ಅಡಿಕೆ -ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹಾರ/ಚೂಯಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನ – ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಂತ್ರಣ

ತಂಬಾಕು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನ – ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಎಂಬ ಮೂರು ಹಂತದ regulatory approach ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಇದುವರೆಗಿನ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾತ್ರ ;  ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ಅಲ್ಲ.

ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು CAMPCO ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಗುಟ್ಕಾ ನಿಷೇಧದ ಸುದ್ದಿಯಂತೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು?” ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಎತ್ತುತ್ತದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಗುಟ್ಕಾ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ನಿಷೇಧ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ CAMPCO ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗೆಲುವು ಅಥವಾ ಸೋಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ  ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್‌ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel  ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ