“ಕಳೆದ ಸಲ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ನಮಗೆ ಅಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಲವೂ ಭೂಮಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೀಜದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕೆಂದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವೇ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.” ಹೀಗೆಂದು ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡವರು ಕೃಷಿಕ ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಪಂಡಿತಪ್ಪ ನೇಗಿನಾಳ. ಇವರ ಕೃಷಿ ಅನುಭವ ಅನೇಕ ರೈತರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಚಿಕ್ಕಬಾಗೇವಾಡಿಯ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಕ ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಪಂಡಿತಪ್ಪ ನೇಗಿನಾಳ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕಾದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಇವೆ. ಅವರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಿ ಬೀಜಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇವೆ.
ಇಂದು ಕೃಷಿಯ ಮುಂದೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಅಥವಾ “ಈಲ್ಡ್” ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲ. ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಬರಗಾಲ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುಸಿತದ ನಡುವೆಯೂ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಅಂಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ದು. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಅನುಭವ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ಬರಗಾಲದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆ ಉಳಿಯಲು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮುಖ್ಯ : ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದೇ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಉಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಬೆಳೆಗಳು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಹೂಬಿಡುವಿಕೆ, ಕಾಳು ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಳುವರಿಯ ಮೇಲೂ ಹೊಡೆತ. ಆದರೆ, ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಆದ್ಯತೆಯೇ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
“ಭೂಮಿ ಬಂಗಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೆ ಭೂಮಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದರೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಅಗತ್ಯ. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ನಮಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ನಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಹೇಳುವ ‘ಭೂಮಿ ಬಂಗಾರ’ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಜಮೀನಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರುವುದು, ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ನೀರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಮಳೆ ನಡುವಿನ ಒಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಬರಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಬರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲಾರದು. ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಬರದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಅನುಭವದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶ.
“ಸೆಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ” : ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಗಣಿ, ಕುರಿ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಕೃಷಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ಸೆಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಭಾವವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅನುಭವ” ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ “ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರಿಸಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಸಮತೋಲಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅತಿಯಾದ ಅಥವಾ ಅಸಮತೋಲಿತ ಬಳಕೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಕೃಷಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಮಣ್ಣಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.
ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿಯ ಆಸೆ; ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ
ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಸಹಜ ಬಯಕೆ. ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಳುವರಿಯೊಂದನ್ನೇ ಕೃಷಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಇಂದಿನ “ಈಲ್ಡ್” ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
“ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೀಜದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರೈತನಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕು, ಇನ್ನಷ್ಟು ಇಳುವರಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
ಇದು ಕೃಷಿಯ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮಾತು. ಭೂಮಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮಣ್ಣಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು; ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುವುದೇ ತಪ್ಪು ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು, ನೀರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ ಕೃಷಿಯ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು.
ರೈತನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರ ಆದಾಯ ಸಿಗಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವೇ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಪಂಡಿತಪ್ಪ ನೇಗಿನಾಳ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಖುಷಿಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
22 ದೇಶಿ ಜೋಳದ ತಳಿಗಳು: ಬೀಜ ಉಳಿದರೆ ಕೃಷಿಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ : ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಕೃಷಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ದೇಶಿ ಬೀಜಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 22 ದೇಶಿ ಜೋಳದ ತಳಿಗಳಿವೆ. ಕರಿ ಕಡಲೆ, ಕರಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಸೋಯಾಬೀನ್, ಹೆಸರು, ಅಲಸಂದೆ ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ ಬೆಳೆದರೆ, ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ದೇಶಿ ಜೋಳದ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆರು ತಿಂಗಳು, ಏಳು ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಳಿಗಳನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬರದ ಬೆಳೆಯಾಗಿರುವ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಆಯ್ಕೆ ಅವರ ಮುಂದೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ.
“ಒಂದು ದೇಶಿ ತಳಿ ನಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿ, ಉತ್ತಮ ಬೀಜವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕಲ್ಲಪ್ಪ. ದೇಶಿ ತಳಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಹಳೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಬೀಜವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಗತ್ಯ, ಅದನ್ನು ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ದೇಶಿ ತಳಿಗಳೂ ಬರವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಪ್ರತಿ ತಳಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅವಧಿ, ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಬೀಜ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವು ಈ ಕೃಷಿ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಮಣ್ಣು, ಬೀಜ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ : ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾದ ಒಳಸುರಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಕೃಷಿಯ ನಗದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ಸಿಗಬಹುದು. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಅನುಭವದ ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಜೊತೆಗೆ, ಕೃಷಿಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಸಾಗಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ 3 ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಟನ್‌ ಸೆಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಹಾಕಿದರೆ 3 ವರ್ಷ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಮಣ್ಣೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಾಕಿದರೆ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಚಿಂತನಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ರೈತ : ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಒಂದು ಹಂತವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತ. ಈ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಭವ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಶಿವರಾಜ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಕ ವಿನೋದ್‌ ಪಾಟೀಲ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ದೊರೆತ ಸಲಹೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಇಂದು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನೇರ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಚಿತರು, ವಿವಿಧ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕರು ಅವರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉತ್ಪನ್ನ ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅನುಭವ.
ದೇಶಿ ಧಾನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ.
ಬರದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು : ಬರಗಾಲ ಬಂದಾಗ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಕುಸಿತ ರೈತರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಈ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಪಂಡಿತಪ್ಪ ನೇಗಿನಾಳ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಹಿಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಇತರ ರೈತರಿಗೆ ಉಂಟಾದಷ್ಟು ನಷ್ಟ ತಮ್ಮ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಬಾರಿಯೂ ಭೂಮಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು. ಅವರ ಈ ಅನುಭವವು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ. “ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುವ ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ನಂಬಿಕೆ, ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಪಡೆಯುವುದಷ್ಟೇ ರೈತನ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು. ಭೂಮಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಉಳಿಸಿಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ರೈತನ ಮೇಲಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಂತಿಕೆ, ದೇಶಿ ಬೀಜಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಕೃಷಿ, ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ನಮಗೆ ಈಗ “ಈಲ್ಡ್” ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದ ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಮಗನೂ ಕೃಷಿ ಕಡೆಗೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಮಾದರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರ ಕೃಷಿ ಅನುಭವವೂ ಅದೇ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಮಣ್ಣು ಉಳಿಯಬೇಕು, ಮಣ್ಣು ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವ ಕೃಷಿ ಬೇಕು. ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಪಂಡಿತಪ್ಪ ನೇಗಿನಾಳ ಅವರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾದ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಬೇಕು.
ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣ-ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “ದ ರೂರಲ್ ಮಿರರ್.ಕಾಂ”WhatsApp Channel ಫಾಲೋಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ
Organic farmer Kallappa Panditappa Neginahal from Chikkabagewadi in Bailhongal taluk, Belagavi district, Karnataka, believes that healthy soil is a farmer’s strongest defence against drought. By using farmyard manure and other organic inputs, conserving soil moisture, and maintaining around 22 traditional sorghum varieties alongside indigenous pulses, he is working to preserve agricultural biodiversity and reduce dependence on external inputs. He says his farm experienced comparatively lower crop losses during a previous season when many farmers suffered damage. While his experience highlights the potential benefits of soil health and diversified farming, outcomes depend on rainfall, soil conditions and crop management. His message is clear: protecting soil fertility and conserving traditional seeds are essential for resilient and sustainable agriculture.
