ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೊಸ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗಿರುವ ಸರೋವರಗಳೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 40 ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 16 ಸರೋವರಗಳನ್ನು ದುರಂತಕಾರಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ Glacial Lake Outburst Flood (GLOF) ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
16 ಸರೋವರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ : ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿರುವ 40 ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಎ, ಬಿ, ಸಿ ಎಂದು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಈ ಪೈಕಿ 16 ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿ, 2 ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, 9 ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಯಾಗಿದ್ದು, 13 ಇನ್ನೂ ವರ್ಗೀಕರಿಸದ ಸರೋವರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂದೀಪ್ ತಾಂಬೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. GLOF ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವ ಕುರಿತು ಗುರುವಾರ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.
ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯ : ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅಥವಾ ಭೂಕಂಪದಂತಹ ಪ್ರಚೋದಕ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಈ ಸರೋವರಗಳ ನೀರು ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು. ಇಂತಹ Glacial Lake Outburst Flood (GLOF) ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿಸಿ, ನದಿಪಾತ್ರದ ಜನವಸತಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ನೇಪಾಳದ ಇತ್ತೀಚಿನ ದುರಂತವೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ : ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಸಮೀಪ ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ ಭಾರಿ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಲವರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಘಟನೆ GLOFಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಸರೋವರಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಳೆಯ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ವಿಶಾಲ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಘಟನೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
2023ರ ಸಿಕ್ಕಿಂ ದುರಂತ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ : ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ 2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ GLOF ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 60 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮಂಗನ್, ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್, ಪಾಕ್ಯೋಂಗ್ ಮತ್ತು ನಾಮ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರವಾಹವು ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಚುಂಗ್ತಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನೂ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ : ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರೋವರಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸರೋವರಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಿಮನದಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು GLOF ಅಪಾಯವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಹಿಮಾಲಯದ ಬದಲಾವಣೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ? : ಹಿಮನದಿಗಳ ಹಿಂಜರಿತದಿಂದ ಹೊಸ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಹಿಮಾಲಯದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಸರೋವರದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಅದರ ನೀರು ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಬಂದಾಗ ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ 40 ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸರೋವರಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ 16 ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿರುವುದು, ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಿರಂತರ ಉಪಗ್ರಹ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ಜನವಸತಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
Sikkim has identified 40 high-hazard glacial lakes, including 16 in the highest-risk Category A. The development highlights the growing GLOF threat as Himalayan glaciers retreat and glacial lakes expand, following the deadly 2023 Sikkim outburst and the recent flash flood in Nepal.
